Değerli okurlarım bu yazımda sizlere Bafra tarihini en iyi bilen 2-3 kişiden birisi olan babam Nazım Şahin Urfalı’nın (Avcı Nazım) bana anlattıklarından bir derleme yaparak sizlerin ve benim hiç tanımadığımız fakat Bafra’mızın zamanında mihenk taşı olmuş rahmetli büyüklerimizden bahsetmek istiyorum.
Aslıda anlatabileceğim çok şeyler var fakat yavaş yavaş ve sırası geldikçe bu konularda yazmaya devam edeceğim. Mesela babamla sohbetlerimizde bana Bafra’da bilinen en eski fırıncıların Akekmekçi zade Ömer Efendi, Fırıncı Hacı Kerim, Cimbilik dayı (Kadayıfçı Ali ağbi’nin dedesi), Fırıncı Hacı Hüseyin Tokalak (Metin Tokalak ve Recep Kaya’nın dedesi) ve Fırıncı Hacı Kerim’in kardeşi Şişik Salim olduğundan bahsederdi.
Hacı Kerimin fırını şimdiki Cumhuriyet Meydanı’nda eskiden içinde 25-30 tane dükkânlar barındıran büyük bir Han varmış, oradaymış.
Babam ‘’Ben O Han’ı görmedim ama resimlerini gördüm, ben doğmadan önce Bafra Güzelleştirme Cemiyeti tarafından Bafra’nın önde gelen isimlerinden İsmail İşman önderliğinde Belediye ile ortaklaşa yıkılmış ve o alan Cumhuriyet Meydanı olarak yapılmış. O Handa babasının da (dedesi Urfalı zade Derviş Efendiden kalma) 2 tane dükkânı olduğunu söyledi.
Cimbiliklerin fırını ise yine meydanda şimdiki şekerlemeci arkadaşlarım İbrahim Albayrakların dükkânının olduğu köşeymiş. Fırıncı Hüseyin Tokalak’ın Fırını da Kadı Çeşmesinin karşısındaki bulvar yolunun başlangıç noktasındaymış, yani karşı köşedeymiş.
Yine babamın anlatımına göre Bafra’da Kaymaklı Lokumu ilk yapan Şekerci Hacı Şükrü Efendiymiş. Hacı Şükrü Efendi Bafra’da yakın zamanlara kadar yaşayan Şekerci Faris Yüksel’in babasıymış. Ondan bu işi öğrenen oğullar rahmetli Metin Yüksel ve şimdi Samsun’da olan ve halen şekerlemecilik yapan kardeşi Çetin Yüksel bu zanaatı babalarından sonra da devam ettirmişler. (Rahmetli Metin Amca arkadaşlarım Hülya ile Derya’nın babalarıdır). Onların yanında çalışan ve bu lokumu onlar kadar lezzetli yapmasını öğrenen Nuri Ağbi, bugün Bafra’da aynı damak tadında ve kalitede bu Kaymaklı Lokumu imal etmektedir.
Ayrıca Albayraklar da aynı lezzet ve kalitede bu lokumu imal etmekte ve Bafra’mızın ismini gururla temsil etmektedirler.
Ayrıca Rahmetli Faris Yüksel -Ben Faris Amcayı tanıdım. O vefat ettiğinde sanırım 10 yaşında falandım, bizim de anneannem tarafından akrabamızdır- babamın demesine göre Bonbon Şekerlerini Türkiye’de ilk imal eden kişiymiş.
1935 yılında İzmir İktisat Fuarında Bafra Kaymaklı Lokumunun ve Bonbon şekerlerinin tescilini alıp orada sergilemiş ve Atatürk tarafından takdir edilmiş. Bununla ilgili belgeler Hülyalarda var mı bilemiyorum. Ayrıca Ramazan ayında minarelerden atılan Ramazan topunu da o yıllarda yine Faris Amca imal eder, sele sepet top kandili de o yıllarda yine Faris Amca yapar ve çocuklara satarmış.
Yani Bafra’da Ramazan ayının 14. gecesi yapılan gelenek hale gelmiş top kandili de Bafra’da ilk üreten ve gelenek haline gelmesinde en büyük pay sahibi ise yine rahmetli Faris Yüksel’dir. Bu gelenek bugün Türkiye’de Bafra’dan başka yerde yoktur. Bu gelenek Samsuna da Bafra’dan gitmedir.
Bafra’mızı o yıllardaki zanaatkârlarından yine bilinen en eskisi Terzi Şadi ustaymış. Rahmetli Terzi Şadi usta Bafra’nın eski esnaflarından rahmetli Ahıskalı İsmail Efendi’nin ve Rahmetli Terzi Hasan Amca’nın -Yüncü Hacı ağbi’nin ve Fahri Düzbal’ın babası- ustasıymış.
Ayrıca yine Bafra’nın o yıllardaki eşrafından Sefer Usta ve Osman Hafız -Rahmetli zanaatkâr Kuyumcu Bedri Özmen’in amcası- ve Rahmetli Sandıkçı Rüştü Hafız -Bafra esnaflarından Adnan ve Nafiz Kayanın babaları- memleketin iyi ve önde gelen terzileriymiş.
Evet, sevgili okurlarım hiç tanıyamadığımız fakat burada rahmetle andığımız değerli Bafra’mızın büyüklerini babamdan duyduğum kadarıyla size anlatmaya, tanıtmaya çalıştım. Ruhları huzur içinde, mekânları cennet olsun. Başka bir yazımda yine Bafra’mızın değerli büyüklerini anmaya devam edeceğim, şimdilik hoşça kalın. Saygılarımla.
21 Aralık 2008, Bafra Haber
Üye olarak yorum yapın
Yorumlarınız öne çıksın, bildirim alın