Billboard İhalesi iddianamesinin bu bölümünde Savcı Yargıtay içtihatlarından ve doktrinlerden örnekler vererek İhaleye fesat karıştırma suçunun tanımı hakkında bilgiler verdi.
Söz konusu dosyaya konu Bafra Belediye Başkanlığı tarafından 4.11.2008 tarihinde yapılan kent mobilyalarının 10 yıl kiraya verilmesi ile alakalı ihale süreci yukarıda dosyada yer alan belgelere göre açıklanmıştır.
Bu açıklamalar ile 2886 sayılı yasanın hükümleri ve TCK 235 Maddesinde yer alan İhaleye Fesat Karıştırma suçu ve bu mevzuat ile alakalı Yargısal içtihatlar ve Doktrindeki görüşlere bakıldığında; 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 2.maddesinde; bu kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esasıdır hükmü yer almaktadır.
Yine aynı yasanın 5. maddesinde bu kanuna göre yapılacak ihalelere katılabilmek için kanuni ikametgah sahibi olmak, gerekli nitelik ve yeterliliğe haiz bulunmak, istenilen teminat ve belgeleri vermek zorunludur hükmü yer almaktadır.
Yine aynı yasanın 9. maddesinde tahmin edilen bedel idarece tespit edilir veya ettirilir, işin özelliğine göre bu bedel kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur.
Tahmin edilen bedel bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.
Yine aynı yasanın 17. maddesinde günlük gazete çıkan yerlerde ihaleler en az bir gün aralıkla iki defa duyurulur.
Yine aynı yasanın 20. maddesinde 17. maddedeki hükümlere uygun olmayan ilanlar geçersizdir hükmü yer almaktadır.
Yine aynı yasanın 83/C maddesinde ihale işlemlerinde sahte belge ve benzeri araç veya usuller kullanmak yasaktır hükmü yer almaktadır. 5237 Sayılı Yasanın 235/2-a-l maddesinde ihaleye katılma yeterliliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek fiili ihaleye fesat karıştırma suçu olarak belirtilmiştir. Doktrinde yer alan ihaleye fesat karıştırma suçu ile ilgili açıklamalara bakıldığında (Türk Ceza Kanunu yorumlu-uygulamalı cilt V, Osman YAŞAR, Hasan Tahsin Gökcan, Mustafa Artuç) söz konusu bu kitabın 6588 sayfasında; ayrıca bu suçun düzenlendiği bölümün başlığında "ekonomi, sanayi ve ticarete ilişkin suçlar" dır.
Bu anlatımlar ışığında bakıldığında bu suçla konulan hukuki yararın kamu idaresine ve dolayısıyla kamu görevlilerine duyulan güven ve itibar ile kamunun maddi ve mali yararı ve ihaleye katılan kimselerin ekonomik menfaatlerinin korunması olduğu söylenebilir.
Aslında bu suçla korunmak istenen hukuki yarardan birisi de serbest rekabet ortamıdır.
Sayfa 6589`da; o halde TCK 235 maddesinin uygulanabilmesi için ortada mutlaka bir ihalenin var olması zorunludur.
Sayfa 6598`de; bu suçun oluşması için kamu zararına sebebiyet verilmesine veya ihaleye katılan kimseye haksız kazanç sağlanmasına gerek yoktur, ihaleye fesat karıştırma sayılan eylemlerin yapılması suçun oluşumu için yeterlidir.
Bu nedenle anılan suç bir zarar suçu olmayıp tehlike suçudur.
Rekabet ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle kamunun ekonomik durumunun veya güvenirliğinin zarar görmesi tehlikesi, suçun oluşması için yeterlidir.
Sayfa 6600`da; hileli davranışlarla ihaleye katılma yeterliliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye katılmalarını engellemek ihaleye fesat karıştırmak sayılır.
Tam bir rekabet ortamının sağlanması için ihaleye katılma yeterliliğine ve belirtilen koşullara sahip bütün isteklilerin herhangi bir engelle karşılaşmadan ihale sürecindeki işlemlere ve nihayet ihaleye katılabilmeleri gerekir.
Bu husus rekabet ortamının sağlanması için olmazsa olmaz koşuludur.
Sayfa 6602`de; 2886 Sayılı Yasanın 5.maddesine göre ihaleye katılmak için belgeler vermek zorunludur.
16.maddesi gereğince de, en elverişli koşullarda sonuçlandırılmasını sağlamak için belirli mali ve teknik yeterlilik ve nitelikler aranabilir.
Sayfa 6603`de; yine idarenin bir kimsenin ihaleye girmesini engellemek amacıyla ihalenin ilgili olduğu mevzuatın sınırı aşılarak ek koşul ve yeterlilik kriteri öngörmesi durumunda da ihaleye fesat karıştırmaktan söz edilecektir şeklinde beyanların olduğu görülmektedir.
Yargıtay İçtihatlarına bakıldığında; 5. Ceza Dairesinin 2006/2587-2007/3064 Sayılı Kararında ihale tahmini bedellerini belirtilen kuruluşlardan ve bilirkişiden sormadan, ana bayilerden liste fiyatlarını almadan, piyasa araştırması yaptırmadan ihaleye daha fazla firmanın katılımını sağlamadıkları gibi bazı ihalelerde tek teklif alındığı veya diğer firmanın teklif mektubunun ihaleden sonraki tarih olduğu haksız kazanç elde etmesini sağlamak suretiyle malın pahasında fesat karıştırdıkları` 4. Ceza Dairesinin 2006/19-2007/3355 Sayılı Kararında; tüm üyelerin iştiraki ile araştırma yapmadan ihale yaparak ihalede rekabet ve açıklık ilkesini ihlal ettikleri, sponsor şirketi yetkilileri olan diğer sanıkların ise kendi adlarına ve ihaleye katılan diğer şirketler adına teklif mektubu göndererek sahte belge düzenlemek suretiyle pazarlık komisyonunu yanıltıp ihaleye fesat karıştırma eylemleri nedeniyle` 4. Ceza Dairesinin 2008/21071-2009/9779 Sayılı Kararında; sanıkların gerekli rekabet ortamı oluşturulmadan yapılan ihalede işbirliği içerisinde hareket ederek suça konu taşınmazı raiç bedelinin çok altında bir vakfa ihale yöntemiyle satma şeklindeki iddianamede açıklanan eylemlerin TCK 235 maddesinde öngörülen suçu oluşturabileceği` Ayrıca Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2007/4-88, 2007/94 yine 2008/4-177, 2009/187 yine 2005/5-168, 2007/112 yine Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 2010/5256, 2011/1544 sayılı kararları da dosya ya konu eylem ile alakalı içtihatlar olduğu görülmektedir.
Bir sonraki yazıda savcının iddialarını net bir şekilde göreceksiniz.
Yenilendi.
Değiştir, Vazgeç!
