Hamit Genç'in Tütün Yasasına Takılan Sigara Üretimi Mücadelesi Sonuç Verdi

2020 Vizyonu Sivil İnisiyatif Temsilcisi Bafralı işadamı Hamit Genç'in çabaları sonucu 12 milletvekilinin imzasını taşıyan bir Tütün Raporu hazırlandı. Raporun Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener'e ulaştırılacağı bildirildi.

Samsun Gazeteciler Cemiyeti'nde bugün bir basın toplantısı düzenleyerek tarihi vesikalardan örneklerle 4733 Sayılı Tütün Yasası'na tepki gösteren işadamı Hamit Genç, milletvekilleri Mahmut Göksu (Adıyaman), Musa Uzunkaya (Samsun), Seracettin Karayağız (Muş), İbrahim Aksoy (Bitlis), Ahmet İnal (Batman), M. Mehdi Eker (Diyarbakır), Hakan Taşçı (Manisa), Ahmet Rıza Acar (Aydın), Nihat Eri (Mardin), Süleyman Sarıbaş (Malatya), Zeyid Aslan (Tokat) ve Hasan Özyer'in (Muğla) hazırladığı 'Tütün Raporu'nun, yasa tasarısı niteliğinde olduğunu ve yasalaşması gerektiğini söyledi.

Mevcut Tütün Yasası'nın üreticiler üzerindeki etkileri ile bu konuda yapılabilecek iyileştirme çabaları konusunda çalışmalar yapmak üzere biraraya gelen milletvekillerinin, üreticiler, tütün eksperleri, tütün kurumu üyeleri ve sendika temsilcileriyle görüşerek yaptıkları araştırma sonunda hazırladıkları rapora göre, 4733 sayılı yasanın değiştirilmesi öngörülüyor.

Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener'e ulaştırılacak raporda, "4733 sayılı yasanın kendi insanımıza yasak ve mahkumiyet getirmesi kabul edilebilecek bir şey değildir. Daha önceki iktidarların kendi ifadeleriyle dayatmalarla aldığı bu yanlış kararların iktidar olduğumuz bu dönemde değiştirilmesi şarttır" deniliyor.

YABANCI TRÖSTLERE ÖZGÜRLÜK

Yaklaşık 450 bin ailenin geçim kapısı olan tütün ile 39 bin çalışanı olan Tekel'in Türkiye'nin sosyoekonomik yapısında önem arz ettiğine dikkat çekilen raporda şu ifadeler yer alıyor:

"Bu sektörün stratejilerini belirleyen politikalarda çok titiz davranılması gerektiği aşikardır. Direkt ya da dolaylı olarak geçimini sağlayan milyonlarca insanımızın (Tütün, Tekel, Sigara, İçki vs. ile) ekonomik, sosyal ve sağlık yapısını etkileyen bu sektör, geçmişte olduğu gibi bugün de tartışma konusudur. Tekel'in statüsü değiştiğinde piyasaya girecek firmalar, tütün ihtiyacı için yurtdışına yönelirse yüz binlerle ifade edilen tütün üreticisi mağdur edilebilir. Çünkü tütünün yetiştirildiği arazide alternatif bir ürünü yetiştirmek çok zordur. Bu mümkün olsa bile tütünü satabilme, rekabet ve pazar bulabilme şansının ne olacağı meçhuldür. Nitekim büyük halk kitlelerinin yıllardan beri geçimini sağladığı buğday, mısır, ayçiçeği, şeker pancarı, çay, hatta fındık bile pazar ve rekabet yönünden problemli ürünler haline gelmiştir. Kaldı ki, bu kitleyi besleyebilecek özellikte farklı alternatif ürünü de kimse önerememektedir. Bir ülkede bu kadar ürün sorunlu hale geliyorsa, bunun temel nedenlerini araştırıp, çözüm bulmak gerekmektedir. Yeni bir ürünü denemek yerine, geleneği oluşmuş bir ürünü yaşatmanın çok daha kolay olduğu açıktır. Bilindiği gibi hükümetimiz daha önce başlayan kamu kurumlarının özelleştirilmesi işlemini genel olarak benimsemiştir. Ancak bazı kurumların stratejik konumlarının dikkate alınması gerekmektedir. Büyük kitleleri mağdur edecek, bazı uluslararası tröstleri güçlendirecek özelleştirmelerin yapılmaması ya da dikkatlice yapılması gerekmektedir. Yabancı tröstlere alabildiğine özgürlük, menfaat ve keyfilik sağlayan 4733 sayılı yasanın kendi insanımıza yasak ve mahkumiyet getirmesi kabul edilemez."

Raporda, bir sosyal gerçeğe de işaret eden milletvekilleri, devletin elinden çıkacak Tekel sektörünün, tabii olarak sadece kar amaçlayacağı için özellikle gençlerin sigara ve içki alışkanlığının yaygınlaşacağına işaret ediliyor. Rapor şöyle devam ediyor:

"Tekel'i özelleştiren bazı ülkelerde içki ve sigara alışkanlığının ürkütücü boyutlarda arttığı ve kullanımın çok küçük yaşlara indiği istatistiklerde açıkça görülmektedir. Ayrıca, böyle bir tehlikenin boyutları iyice düşünülmeli ve bunlara yasal önlemler en sert şekilde alınmalıdır."

Türkiye'nin değişik illerinden 12 milletvekili, göz önüne alınması gereken hususları şöyle sıralıyor:

YAPILMASI İSTENENLER

- Özelleştirme yapılacaksa bina, arazi ve fabrika ayrı, markaları ayrı ayrı özelleştirilmelidir.

- Tütün üreticisini sonradan mağdur etmemek ve Türk tütüncüsünü korumak için karışım oranlarını korumalı. (Böylece Maltepe, Samsun gibi şark tipi tütün kullanımına da devam edilecek ve tütüncülüğümüz ölmeyecektir)

- 4733 sayılı yasa değiştirilerek (daha önce çay sektöründe olduğu gibi) devlet sektörünün yanında özel sektöre de serbest rekabet ortamı sağlanmalıdır.

- KOBİ'lerimize de sektörde faaliyet göstermesi için fırsat verilmelidir.

- İş adamlarımızın dünya pazarlarına açılarak pazar eksikliğini kolayca giderebilecek önlemler alınmalıdır.

- Tütün kotası konusunda bölgelerin hepsine standart bir formülün uygulanması hakkaniyete uygun değildir. Fert başına milli geliri düşük yörelere daha korumacı bir yaklaşımda bulunulmalıdır.

- Tekel Genel Müdürlüğü'nün halen ithal ettiği ve dünyada en fazla pazar payına sahip Amerikan Blend (soslu harmancılık) harmancılığının olmazsa olmazı Virginia tütününün üretimi için gerekli çalışma hemen başlatılmalıdır.

- Virginia tütünlerinin dışında Burley ve Maryland gibi tütünlerin de üretimine geçilerek dünya tütüncülüğü için önem taşıyan yeni ürünler pazara kazandırılmalıdır.

- Lokal anlamda tüketilen (halk arasında kaçak tütün diye adlandırılan) kıyılmış tütünlerin üretimine getirilen yasaklar ve cezai müeyyideler derhal kaldırılmalıdır.

- Bu tütünler kayıt altına alınarak (Ekici Birlikleri, Kooperatifleşme gibi) mamul sınıfında yasal olarak üretimi, pazarlanması ve tüketimi sağlanmalıdır.

"FADİME-TEMEL YOK SATAR"

Temel ve Fadime markasıyla sigara üretimine soyunan ve basın toplantısında milletvekillerine şükran duygularını dile getiren işadamı Hamit Genç, yerli sigara üretmek için 3 yılı aşkın süredir mücadele ettiğini kaydederek, "Türkiye'de tütün sektörü çöktü. Mevcut tütün kanunu ile Türk pazarı yabancı sermayeye teslim ediliyor. Ben, yabancı sermayeye karşı değilim. Sigara pazarının yerli girişimciye kapatılmasına karşıyım. Bu sektöre Türk girişimcisini sokmamak için büyük kavgalar veriliyor. Pazar tamamen serbest piyasaya açılmalıdır" açıklamasını yaptı.

KOBİ tipi sigara üreten işletmelere de yer açılması gerektiğini belirten Genç, "Eğer yerli üretimi başarırsak 'Fadime' ve 'Temel' sigaraları yok satar. Yasa değiştirilip zafere ulaşıncaya kadar yürüyüşümüzü sürdüreceğiz. Japon, Amerikan ve İngiliz şirketlerin Türkiye'deki haksız rekabetine son vermek için mücadele edeceğiz" diyerek, yasanın biran önce değişmesi gerektiğini vurguladı. Hamit Genç, şunları söyledi:

"Tekel, 70 yıl sonra 'memur zihniyetli işletmecilik ve politik popülist rantçılık dolayısıyla battım. 4 milyar dolar yerli ve rüşvet karşılığı alınan 19 yıllık yabancı tütün stoklarını yakmak zorundayım. Bu sene ben karşılıklı rıza olmadan tek taraflı olarak 70 yıllık kontratımı feshediyorum. 200 kilodan fazla tütün alamam. Elinizde kalırsa kalsın. Ama ben devlet olarak bu pazarı blok halinde tröst pazar olarak satacağım. Çünkü 1 paket sigarada 20 gram tütün karşılığı size 40 bin lira veriyorum. Ama paket başı 1 milyon adet bandrol gelirini tröstlerden kolaylıkla tahsil ediyorum. (Milyar dolar rant elde ediyorum) Sizi bu tröst pazara rekabet etmemeniz için serbest pazara karşı 4733 sayılı yasa ile 3 yıl hapis dahil yasak koyuyorum' demeye başladı. Biz de tütün üreticisi köylüler olarak şimdi diyoruz ki; 'sen Tekel olarak kontratı tek taraflı bozdun ve bizi zarara uğrattın. Bu sene bize verdiğin 40 bin liradan kazandığın peşin 1 milyon adet bandrolden dağıttığın fonlardan zararımızı tazmin et. Pazarı da tröst blok satma hakkın olamaz. Serbest ticarete aç. Aksi taktirde ulusal ve uluslararası hukuka başvuracağız.' 58. Hükümet'in bu konudaki gayretlerine de teşekkür ediyoruz" diye konuştu.