Engiz Çayı’ndaki balık ölümlerinin nedeni ’beton’

Edinilen bilgilere göre, 19 Mayıs ilçesi Engiz Çayı’nda tersip bendi ve ıslah çalışmasında dökülen beton, suya karıştı. Daha sonra akarsuda balık ölümleri yaşandı. Fındıklı Mahallesi sakinleri durumu yetkililere iletti. Şikayet üzerine İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerince Engiz Çayı’nda inceleme yapıldı. İncelemede, inşaat yapılan alana gelen ‘suyolu değiştirilmeden beton döküldüğü’ ve bu betonun büyük bir bölümünün beton kuruyana kadar akan su ile dere boyunca taşındığı anlaşıldı. İnşaat alanına yakın kısımlarda yoğun beton kalıntıları belirlenirken, akarsu boyunca yer yer balık ölümlerine rastlandı. Balıklar üzerinde yapılan organoleptik incelemede "Solungaç lamellerinin birbirine yapışarak oksijensizlik yüzünden öldüğü düşünülmektedir" tespitinde bulunuldu.

Şaşırtan ‘tekzip’, ‘teyit’ gibi
Devlet Su İşleri (DSİ) 7. Bölge Müdürlüğünden ise şaşırtan bir açıklama yapıldı. Bölge Müdürü Köksal Buğra Çelik imzalı “tekzip” adı altında İhlas Haber Ajansı (İHA) Genel Merkezine gönderilen yazıda, “DSİ 7. (Samsun) Bölge Müdürlüğümüz sınırları dâhilinde, 19 Mayıs ilçesi Fındıklı Mahallesi ’Engiz Deresi’ üzerinde Samsun 19 Mayıs Kuşkayası Köyü ve Tarım Arazilerinin Engiz Çayı Taşkın ve Rusubat Zararlarından Korunması İnşaatı işi kapsamında tersip bendi yapımına başlanmış, 12.09.2023 tarihinde temel betonu dökülmüştür. Temel seviyesinde su tahliye edilmiştir. Temel betonu aynı gün içinde tamamlanmış olup, www.iha.com.tr.URL adresinde 15 Eylül 2023 Cuma (saat 09.08’de) tarihinde yayınlanan ‘Akarsu ıslahı çalışmasında suya çimento karışınca binlerce balık telef oldu’ başlıklı haberde iddia edilen hususlar gerçeği yansıtmamaktadır. Kamuoyuna duyurulur” denildi.

İHA’nın haberi
İHA tarafından, 14 Eylül’de vatandaşların ihbarı üzerine olay mahalline gidilerek yapılan haber, 15 Eylül’de “Akarsu ıslahı çalışmasında suya çimento karışınca binlerce balık telef oldu” başlığı ile abonelerine servis edildi. DSİ’nin açıklamasında temel betonunun 12 Eylül’de döküldüğü ifade ediliyor. Temel seviyesinde suyun tahliye edildiği öne sürülüyor. Yöre sakinlerinin ifadelerine göre balık ölümleri de bu tarihten sonra başlıyor. Haber 14 Eylül’de çekiliyor. Telef olan balıklar Engiz Çayı yüzeyinde ve kıyısında görüntüleniyor. Beton kaynaklı olduğu düşünülen akarsudaki bulanıklık da kameralara yansıyor. Yöre sakinleri işi yapan firmayı suçluyor ve şikayette bulunuyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından yerinde yapılan incelemede betonun suya karıştığı, balık ölümlerinin bundan kaynaklandığı değerlendirmesi yapılıyor.
‘Haberin gerçeği yansıtmadığını’ iddia eden DSİ 7. Bölge Müdürlüğünün bu tür olumsuzlukların önüne geçmek için gerekli önlemi almak yerine, medyayı suçlaması şaşkınlığa yol açtı. Açıklamada Engiz Çayı’na "Engiz Deresi" denmesi de dikkat çekti.

"Oksijensizlik yüzünden öldüler"
Fındıklı Mahallesi sakini 44 yaşındaki Sunay Aydın, kendisinin yaptığı ’balık ölümü ve çevre kirliliği’ ihbarı üzerine 19 Mayıs İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin harekete geçerek Engiz Çayı’nda inceleme yaptığını, inceleme sonucunun belli olduğunu söyledi. Aydın, ekiplerin dökülen betonun akan su ile dere boyunca taşındığını, balıkların solungaçlarının birbirine yapışarak oksijensizlik yüzünden öldüğünü belirlediğini ifade etti.
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’na (Sulara zararlı madde dökülmesi) aykırı hareket eden sorumlu kişilere 16 bin TL ile 165 bin TL arasında idari para cezası uygulanıyor.