Eğitim-iş Öğretmenler Günü Basın Açıklaması

Türkiye Cumhuriyeti olarak bugünlere ulaşmamızda en büyük pay, Atatürkçü düşünceden ödün vermeden ülkenin her köşesinde özveriyle çalışan, aydınlanma ışığını yorulmadan taşıyan eğitim çalışanlarınındır. Ancak, ülkenin geleceği yönünden önemli sorumluluklar taşıyan, güçlüklerle karşılaşsa da görevlerini yerine getirirken hiçbir özveriden kaçınmayan eğitim çalışanlarının hak ettikleri yaşam koşulları maalesef sağlanmamıştır.
     Ekim 2007 itibariyle, 4 kişilik bir ailenin mutfak için yapması gereken harcama tutarı yani açlık sınırı 657.26 YTL olurken, gıda ile birlikte konut, giyim, ulaşım, sağlık, eğitim, kültür gibi diğer zorunlu harcamaların karşılanabilmesi için eve girmesi gereken toplam tutar yani yoksulluk sınırı ise 2 bin 140.92 YTL olarak hesaplandı.
     Yoksulluk sınırının 2 bin 140.92 YTL, açlık sınırını 657.26 YTL olduğu Türkiye’de, öğretmen maaşının 910 YTL olduğu gerçeği öğretmenlerimizin içinde bulunduğu durumu tüm çıplaklığı ile gözler önüne sermektedir. 
     Günümüzde öğretmenlik mesleği çekiciliğin yitirmiştir. Bunun asıl nedenlerinden biri de öğretmen maaşlarının yetersizliğidir. 1994-2007 yılları arasında, öğretmenlerin net maaşlarındaki gelişmeler ve aynı yıllardaki kira artışları aşağıdaki tablodaki gibidir.
 
     
 YIL  9/1 DERECEDEKİ ÖĞRETMENİN ÜCRETİ (TL)  ARTIŞ ORANI  YERLEŞİM YERİ  MADDE ADI   TÜFE MADDE FİYATI ARTIŞ ORANI
1994   6.450.000  - Ankara Kira Ücreti  2.788.471 -
1995 11.000.000 70,5 Ankara Kira Ücreti  5.074.589 90,2
1996 19.000.000 72,7 Ankara Kira Ücreti  8.228.552 62,1
1997 39.500.000 107,8 Ankara Kira Ücreti  16.952.732 98
1998 89.000.000 125,3 Ankara Kira Ücreti  35.042.616 118,6
1999 166.000.000 86,5 Ankara Kira Ücreti  71.506.275 101,4
2000 263.500.000 58,7 Ankara Kira Ücreti  111.363.934 56,3
2001 365.000.000 38,5 Ankara Kira Ücreti  153.575.144 37,6
2002 545.000.000 49,31 Ankara Kira Ücreti  193.870.028 25,9
2003 606.500.000 11,2 Ankara Kira Ücreti  230.737.109 17,4
2004 681.500.000 12,3 Ankara Kira Ücreti  264.644.712 14,2
2005 755.000.000 10, 7 Ankara Kira Ücreti  293.180.000 10, 7
2006 806.000.000 6,7 Ankara Kira Ücreti  345.520.000 17,8
2007 910.000.000 12,9 Ankara Kira Ücreti  400.720.000 15,9
     Tablo:1
     Tablo1 de görüleceği üzere öğretmen maaşlarındaki artış oranı, bir öğretmenin ödemelerindeki en büyük payı oluşturan kira ücretindeki artışın altında kalmıştır. 2006 yılında kira ücretleri %18 artarken ücretlerdeki artış 6,7’de kalmış; 2007 yılında kira artışları %16 olurken, maaşlardaki artış yüzde 13 olarak gerçekleşmiştir. Üstelik TÜFE madde fiyatı, TÜİK tarafından seçilmiş örneklerin ortalama fiyatıdır. Birçok yerleşim yerinde, bu rakamların çok üstünde kira ücreti ödendiği bilmektedir. 
 
Öğretmenin maaşı eridi
 YIL  9/1 DERECEDEKİ ÖĞRETMENİN ÜCRETİ (TL) AÇLIK SINIRI (ZORUNLU GIDA HARCAMALARI)  MAAŞIN GIDA HARCAMALARINI KARŞILAMA ORANI (%)  YOKSULLUK SINIRI (TOPLAM HARCAMA) MAAŞIN TOPLAM HARCAMALARDAKİ ORANI (%)
2000 263.500.000 151.118.250 57,30 459.325.988 57,3
2001 365.000.000 227.373.667 62,20 691.105.370 52,8
2002 545.000.000 337.295.750 61,00 1.025.215.046
53,1
2003 606.500.000 442.950.667 73,00 1.346.354.610 45
2004 681.500.000 483.041.917 70,00 1.468.212.333 46,1
2005 755.000.000 527.200.000 69,80 1.717.270.000 43,9
2006 806.000.000 575.790.000 71,40 1.875.540.000 42,9
     Tablo2: Açlık ve Yoksulluk sınırı rakamlar, Türk-İş’in aylık ve yoksulluk sınırı araştırma raporundan alınmıştı ve yıllık ortalamayı ifade etmektedir.
     Şubat 2000’de bir öğretmen, aldığı 263 milyon 500 bin liranın yaklaşık 151 milyon 118 bin lirasıyla aylık beslenme gereksinimini karşılıyordu. Yine aynı öğretmen, maaşıyla toplam harcamalarının yüzde 57,3’ünü yapabiliyordu.
     Ancak aradan geçen 6 yılda öğretmenin maaşı erimiştir. Ekim 2007 itibariyle 910 milyon lira maaş alan bir öğretmen, ay boyunca yaklaşık 657 milyon lirayı aynı gıda malzemelerini alabilmek için harcamaktadır. Bu oran da maaşının yüzde 72’sine karşılık gelmektedir. Maaş, öğretmenin toplam harcamalarının da yalnızca yüzde 42`ini karşılayabilmektedir.
     Ankara’da oturan bir öğretmen TÜİK verilerine göre kiraya ortalama 400.000 milyon vermektedir. Maaşının yüzde 43’ünü kiraya veren öğretmenin maaşının yüzde 72’sine karşılık gelen 657 milyon lirayı gıda malzemelerine ayırması mümkün görünmemektedir.
     2007 ekim ayında 2.141.000 lira olan yoksulluk sınırı dikkate alındığında;  eşlerin her ikisinin öğretmen olması durumunda bile aldıkları maaşların toplamı zorunlu giderleri karşılamaya yetmemektedir.  Bu rakam ve veriler göstermektedir ki, Türkiye’de öğretmenler yoksulluk sınırının altında maaşlarıyla yaşamaya çalışmaktadır.
     Memura 2008 yılında yapılacak zam ile birlikte, kamudaki ücret dağılımı Toblo3’de görülmektedir.
     
Memurlar Mevcut maaş (YTL) 2008 Ocak maaş (YTL) 2008 Temmuz maaş (YTL)
Müsteşar ¼ 3.646 3.726 3.801
Genel Müdür ¼ 3.305 3.378 3.446
Memur 9/1 755 798 834
Hizmetli 13/3 734 776 812
Öğretmen 9/1 928 973 1.013
İl valisi ¼ 4.288 4.381 4.469
Kaymakam 7/1 2.153 2.203 2.247
Başkomiser 3/1 1.524 1.582 1.634
Polis memuru 9/2 1.297 1.350 1.397
Uz.doktor ¼ 1.503 1.561 1.612
Doktor 8/3 1.210 1.261 1.307
Mühendis 1/4 1.494 1.551 1.603
Profesör 1/4 2.786 2.849 2.906
Avukat ¼ 1.705 1.767 1.822
     Tablo 3 2008 yılı memur maaşları
     Kamudaki ücret adaletsizliğini gözler önüne seren tablo, eğitim çalışanlarının 2008 yılında da yoksulluk sınırının altında yaşamaya devam edeceğinin göstergesidir.
     Eğitime Bakış 2007 : OECD Göstergeleri” raporu ülkemizde öğretmenin ekonomik durumunu gözler örüne sermektedir. Rapora göre, en az 15 yıllık deneyim sahibi bir öğretmenin yıllık maaşı Lüksembourg’da 88,000 dolar, İsviçre’de 60,000 dolar, Almanya, Kore, İsviçre’de 50,000 dolar, Avustralya, İngiltere, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri’nde 40,000 dolardır. OECD ülkeleri arasında en alt sırada yer alan Macaristan’da bile yıllık öğretmen maaşı 16,000 dolar iken,  Türkiye’de bu oran 10 bin doların altındadır.
 
     GENEL BAŞKAN YÜKSEL ADIBELLİ’NİN RAPORA İLİŞKİN AÇIKLAMASI:
     Atatürk döneminden sonra, öğretmenlik mesleği toplum içinde saygınlığını giderek yitirmeye başlamıştır. Öğretmen yetiştirme politikalarındaki hatalar ve tutarsızlıklar, öğretmenlik mesleğinin saygınlığını zedelemiştir. Öğretmenlerin toplumsal statü ve saygınlığının artırılması için ekonomik gücününde arttırılması gerekir. Nitelikli bir eğitim-öğretim, nitelikli öğretmenlerle sağlanır. Bu yüzden öğretmenlerin kendilerini mesleklerine tam olarak verebilmeleri için ekonomik kaygı taşımamaları gerekir.
     Kamu personeli içinde lojman imkanlarından yararlananların en sonunda, öğretmen gelmektedir. Maaş yetersizliği ve konut sorunu çözülmedikçe, öğretmenlik mesleğini çekici kılmak ve başarılı gençleri bu mesleğe yönlendirmek mümkün olmayacaktır. Üniversite giriş sınavlarının tercih sıralamalarına bakıldığında, bu gerçek açık bir şekilde görülmektedir.
  Gençlerimizin öğretmenlik mesleğini öncelikli tercihleri arasına almamasının bir diğer nedeni de, işsiz öğretmen sayısının çığ gibi büyüyerek 180 bini aşmış olmasıdır. Eğitim fakültelerinden mezun olan gençlerimizden binlercesi artık öğretmen olarak atanabilmekten umudunu kesme noktasına gelmiştir.
     Binlerce öğretmen kadrolu öğretmenlik için atama beklerken, “sözleşmeli öğretmenlik” uygulaması ile karşı karşıya bırakılmakta, hatta ücret karşılığı derse girmeye razı olmaktadır
     Ücretli öğretmen, vekil öğretmen, sözleşmeli öğretmen, kadrolu usta öğretici gibi görevlendirme çeşitliliği AKP döneminde yaygın hale getirilmiştir. Öğretmen görevlendirmelerinde görevlendirmelerin mutlaka kadrolu olması eğitimin kalitesinin sağlanması açısından bir zorunluluktur.
     Çözüm: Grevli ve toplu sözleşmeli sendika yasası
     Öğretmenin ekonomik açıdan refaha kavuşturulmasının ve özlük haklarının koruma altına alınmasının yolu, “grev ve toplu sözleşme” yapma hakkının olduğu sendikalar yasasının çıkarılmasından geçmektedir.
     Eğitim-İş, tüm eğitim ve bilim çalışanlarının bu ülkenin ulusal gelirinden insanca ve onurlu yaşayabileceği payı alması, mesleğin saygınlığı içerisinde daha iyi ortamlarda çalışmalarını sağlamak için çalışmaktadır ve çalışmaya da devam edecektir.
     Bu değerli mesleği böylesine zor koşullar altında, yılmadan, yorulmadan büyük fedakarlıklarla sürdüren öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü`nü kutluyoruz.