Araştırmayı derleyen Şeyda Kayalar ve Caner İyigünler, kaynak kişi olarak Şkrü Kömürcüoğlu ve Didar Coşkun`dan faydalandı.
Sele sepet top kandil geleneği Samsun`un Bafra ilçesinde Ramazan ayının on dördüncü günü akşam ezanından sonra başlar ve teravih namazına kadar devam eder. Geleneğe adını veren "Sele Sepet" rengârenk ve kat kat görünüme sahip olan bir fenerdir. İçerisinde bir mum yanan ve sele sepet adı verilen bu fenerleri ellerine alan çocuklar akşam ezanından sonra gruplar halinde ya da tek başlarına küçükten büyüğe doğru, boy sırasına geçerek ev ev dolaşırlar. Çocukların ellerindeki fenerler sayesinde gece bir anda aydınlanırken henüz gruplara katılmamış çocuklar çağırılır:
Mahallede şenlik var
Bize geldi etraf dar
Sele sepetleri alın
Çıkın yola ey çocuklar
Ardından ise şu mani söylenmektedir:
Haydi, hep gezelim
Şekerleri süzelim
Bu gece sele sepet Eğelenelim, gülelim
Belirli bir düzen içinde evleri gezmeye başlayan çocuklar ilk durakta şu maniyi söylerler:
Sele sepet top kandil
Aç kapıyı ben geldim
Ayda yılda bir kere
Evinize ben geldim
On bir ayın sultanı
Geçiyor Ramazan ayı
Açın kapınızı bize
Amca, hala, teyze, dayı
Bu maniyi duyan ev sahipleri kapıları çocuklara açar ve onlara; gündüzden hazırladığı yöreye özgü üzümlü veya cevizli olarak hazırlanan nokullardan ikram eder. Hamur işi bir yiyecek olan nokulun yanı sıra çeşitli şekerler para, üzüm, incir, gibi ikramlarda bulunurlar. Kapılarını açmayan ev sahipleri için çocukların söylediği mani ise şu şekildedir:
Uğur gelir evinize
Eğer bahşiş verirseniz
Bolluk getiririz size
Ev sahipleri kendileri için söylenen bu özel mani karşılığında çocukların hepsine para verir. İçindeki mumlar yüzünden bazen sele sepetler tutuşup yanabilir. Başına böyle bir kaza gelen çocuk ağlamaya başlar ve babasının yenisini alması ile şu maniyi söyler:
Sele sepetim yandı
Şekeri içinde kaldı
Üzüntümü gören babam
Bana yenisini aldı
Ev sahiplerinden aldıkları hediyeleri yanlarında taşıdıkları sepetlere biriktiren çocuklar mani söyleyerek ziyarete devam ederler:
Ey! Ev sakinleri
Verin bize telkinleri
Sele sepet geçiyor
İkram edin şekerleri
Sele sepet geleneğinde fazla toplanan hediyeler ve paralar çocuklar için birer övünç kaynağıdır. Bu gelenek Bafra`da halen sele sepet şenliği adı altında devam ettirilmektedir.
Yenilendi.
Değiştir, Vazgeç!
