İkiztepe Köyü'nde 1974 yılından beri sürdürülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan 630 iskeletten 13'ünün kafasında görülen deliklerin tıbbi müdahale için açılmış olabileceği ileri sürülüyor. Dördü Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde teşhir edilen kafataslarının antropolojik açıdan incelenmesi sonucunda deliklerin bilinçli olarak ve iki ayrı yöntem kullanılarak açılmış olduğu anlaşıldı. Tıp uzmanlarının yaptığı incelemelerde ise, kafatasları açılan insanların 15 - 20 yıl yaşadığı belirlendi.
Uzmanlar, bu operasyonun tıbbi amaçlı olabileceğini belirtti.
Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi yetkilileri ise, bunun bir beyin ameliyatı olmadığını ileri sürerek, ruh hastalarının kafasına girdiği sanılan kötü ruhların çıkarılması için yapılmış olabileceğini iddia etti. Ancak, bu operasyonlar sırasında kafatası açılan insanlara nasıl bir anestezi uygulandığı şimdilik bilinmiyor.
Arkeolojik kazıları yürüten ekibin başkanı İstanbul Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Önder Bilgin'in açıklamalarına göre, kafatasların açılmasında iki ayrı yöntem kullanılmış. Kafataslarının tepesinde bulunan delikler kapak kaldırma, arka yanlarında bulunan delikler yontma yöntemi ile açılmış. Prof. Dr. Bilgin, kazılarda ortaya çıkartılan tunçtan yapılmış alet, silah, takı, çanak, çömlek ve fosilleşmiş tekstil ürünü gibi buluntulardan M.Ö. 2 bin 400 - 2 bin 500
yılarında, yani ilk Tunç Çağı ortalarında yaşayan bu insanların o çağa göre çok ileri bir uygarlık düzeyinde bulunduklarının belli olduğunu ifade ediyor.
Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'ni ziyaret edenlerin ilgisini de en çok söz konusu kafatasları çekiyor.